Καινοτομία

Όλη η αλήθεια σχετικά με την καινοτομία στη χώρα μας.

innovationΑκούμε συνέχεια να γίνεται λόγος για την περίφημη καινοτομία και τη μεγάλη της σημασία για την οικονομία. Τι είναι όμως; Η καινοτομία ορίζεται ως εξής: η μετατροπή μίας ιδέας σε εμπορεύσιμο προϊόν. Δεν είναι ανάγκη αυτή η ιδέα να είναι κάτι εντελώς καινούργιο. Μπορεί να είναι και μία βελτίωση ενός ήδη υπάρχοντος προϊόντος ή υπηρεσίας ή και μίας μεθόδου παραγωγής και διάθεσης προϊόντων. Όπως και να έχει όμως, θα πρέπει να πρόκειται για μια νομαδική και πρωτότυπη ιδέα. Μπορούμε να πούμε λοιπόν ότι η καινοτομία είναι συνδεδεμένη με την έρευνα.

Μία οικονομία χρειάζεται την καινοτομία γιατί θα της προσφέρει επενδύσεις αλλά και μακροχρόνια και σταθερή ανάπτυξη. Στην Ελλάδα, τα στατιστικά σχετικά με την Καινοτομίας είναι κάπως απογοητευτικά: βρισκόμαστε κάτω από τον μέσο όρο της Ευρώπης. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Ας δούμε τους πιο κύριους λόγους:

Προβληματικό πανεπιστημιακό περιβάλλον

Τα Πανεπιστήμια είναι φυτώρια ιδεών και νέων ταλέντων και συχνά πρωτοστατούν στην καινοτομία και την έρευνα, ειδικά σε τομείς πολύ σημαντικούς για την Ανάπτυξη, όπως η τεχνολογία. Στη χώρα μας όμως, τα Πανεπιστήμια δεν έχουν σωστή και μεγάλη χρηματοδότηση κι έτσι δεν μπορούν να κάνουν τα ερευνητικά προγράμματα που θα ήθελαν. Επιπλέον, η συνεργασία τους με ιδιωτικές επιχειρήσεις, η οποία μπορεί να αποφέρει πόρους αλλά και να δημιουργήσει κίνητρα και το κατάλληλο περιβάλλον για έρευνα, είναι δύσκολη και συχνά ελλιπής, κυρίως λόγω πολιτικών τόσο των ΑΕΙ όσο και του Κράτους.

Κλειστές τραπεζικές κάνουλες

moneyΛένε πως αν δεν σπάσεις ομελέτα, δεν κάνεις αυγά. Το ίδιο ισχύει και για την καινοτομία: αν δεν ξοδέψεις χρήματα για σωστή έρευνα και ανάπτυξη, δεν πρόκειται να καινοτομήσεις. Η οικονομική Κρίση έχει αφήσει τις Τράπεζες μας «άφραγκες» και πλέον είναι πάρα πολύ διστακτικές όταν πρόκειται για νέες επενδύσεις, ειδικά όταν αυτούς την έρευνα και την καινοτομία, διαδικασίες χωρίς σίγουρα και πάντα ασφαλή αποτελέσματα. Αυτό σημαίνει ότι όσοι θέλουν να καινοτομήσουν, συχνά δεν μπορούν να βρουν τα χρήματα για να υλοποιήσουν τις ιδέες τους.

Προβληματικό νομικό πλαίσιο

Το πολύπλοκο φορολογικό σύστημα, οι υψηλοί φόροι αλλά και οι ελλιπείς νόμοι σχετικά με την επιχειρηματικότητα, αποτελούν τους νούμερο ένα εχθρούς τόσο για την καινοτομία όσο και για την Ανάπτυξη γενικότερα. Δεν είναι τυχαίο που αυτοί οι δύο παράγοντες αναφέρονται συχνά ως οι κύριοι λόγοι ύπαρξης των περισσότερων προβλημάτων που σχετίζονται με την οικονομία μας αλλά και με την έλλειψη επενδύσεων στη χώρα, ειδικά από το εξωτερικό. Χωρίς επενδύσεις και «φρέσκο χρήμα» στην αγορά, απλά δεν γίνεται να υπάρξει καινοτομία.

Τα καλά νέα

Μπορεί τα παραπάνω να ακούγονται απαισιόδοξα και απογοητευτικά, αλλά η αλήθεια είναι πως φαίνεται ότι υπάρχει φως στην άκρη του τούνελ. Οι ίδιες έρευνες που κατέταξαν χαμηλά την Ελλάδα στη κλίμακα καινοτομία κι επισήμαναν τα προβλήματα της, περιέχουν και κάποια ατού της που αν τα εκμεταλλευτεί, θα μπορέσει να μπει γερά στο παιγνίδι τις καινοτομίας.

Σχετικά μικρός αριθμός υψηλού επιπέδου πανεπιστημίων

Μπορεί τα ΑΕΙ στη χώρα μας να μην έχουν πολλά χρήματα, αλλά γενικά θεωρούνται καλού επιπέδου. Στη χώρα μας, αυτά που πρωτοπορούν και κάνουν σημαντικά βήματα σε τομείς αιχμής όπως η πληροφορική και η τεχνολογία γενικότερα, είναι σχετικά λίγα, σε σχέση με άλλες χώρες. Αυτό είναι κάτι καλό, όσο παράδοξο και αν ακούγεται αυτό. Σημαίνει ότι οι επενδυτές, τόσο το δημόσιο όσο και οι ιδιώτες, έχουν λίγους «υποψήφιους» για να «ενισχύσουν», άρα μπορούν να κάνουν μεγαλύτερες και πιο ουσιαστικές επενδύσεις. Επιπλέον, ο μικρός αριθμός ΑΕΙ δημιουργεί κι έντονο ανταγωνισμό ανάμεσα τους, καθώς εννοείται πως κάθε ίδρυμα θα επιδιώξει να παρουσιάσει όσο το δυνατόν καλύτερες ιδέες για να προσελκύσει περισσότερες επενδύσεις.

Τα πρώτα δείγματα ήδη φαίνονται

Οι έρευνες διαπίστωσαν πως στην Αθήνα υπάρχουν επιχειρήσεις, έστω και λίγες, οι οποίες καινοτομούν, παρά τις αντιξοότητες του οικονομικού και φορολογικού περιβάλλοντος. Αυτές οι επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται κυρίως στο χώρο της πληροφορικής και της τεχνολογίας, καθιστώντας την Αθήνα τη Silicon Valley της Ελλάδας.

Το κλίμα και το βιοτικό επίπεδο της χώρας μπορούν να προσελκύσουν επενδύσεις.

investmentΤο κλίμα της χώρας μας ήταν ανέκαθεν ένα από τα μεγαλύτερα ατού της. Η Ελλάδα όχι μόνο έχει τεράστια ποσοστά ηλιοφάνειας, αλλά διαθέτει και περιοχές με πολύ αέρα. Αυτό σημαίνει πως αποτελεί την ιδανική λύση για έρευνα και καινοτομία στον τομέα των ανανεώσιμων και πράσινων πηγών ενέργειας, έναν κλάδο αιχμής την εποχή μας, ο οποίος μπορεί να προσελκύσει πολλές επενδύσεις. Επιπλέον, το βιοτικό επίπεδο στην χώρα μας είναι αρκετά υψηλότερο από άλλες της ΕΕ, ειδικά της χώρες της πρώην ΕΣΣΔ που διεκδικούν και αυτές με αξιώσεις ξένες επενδύσεις. Το καλό βιοτικό επίπεδο είναι ένας πολύ σημαντικός παράγοντας για ξένες επενδύσεις.

Μπορεί λοιπόν τα πράγματα να μην είναι τόσο καλά όσον αφορά την έρευνα και την καινοτομία στη χώρα μας, αλλά φαίνεται πως διορθώνονται συνεχώς. Μπορεί να μη γίνουμε η νέας silicon valley της Ευρώπης, αλλά αν παίξουμε σωστά τα χαρτιά μας, θα καταφέρουμε να παρουσιάσουμε σημαντικές καινοτομίες, ειδικά στον κλάδο της καθαρής ενέργειας.